05 / 08 / 1395 Heart

سوالات متداول

بازدید : 11656

سندرم داون (منگلیسم) چیست ؟

شایعترین اختلال كرموزومی در انسان است. این عارضه ژنتیكی ، ناشی از سه تایی شدن (تریزومی) كروموزوم 21 است و شیوع آن حدود 1 مورد در هر 800 تولد است .

غربالگری چیست؟

غربالگری روشی است كه می تواند افرادی را كه به ظاهر سالم هستند ولی ممكن است از نظر یك بیماری و یا اختلال دارای ریسك بالای باشند، شناسایی كند. غربالگری می تواند احتمال به وجود آمدن یك وضعیت خاص را كاهش دهد ولی نمی تواند تضمینی برای عدم بروز آن باشد.

آیا در حین انجام تستهای غربالگری ، مادران باید نگران و مضطرب باشند؟

شیوع ناهنجاری های كروموزومی پایین است و اكثر نوزادان نیز سالم متولد می شوند. لذا باید انجام آزمایشات غربالگری را به فال نیك بگیرید زیرا خیال شما را آسوده تر می كند و اگر مشخص شود كه جنین مبتلا به سندرم یا ضایعه خاصی باشد؛ در اوایل بارداری می توان اقدامات لازم را انجام داد!

تعیین ریسك ابتدا چگونه انجام می شود؟

غربالگری سه ماهه اول معمولا بین 11 تا 13 هفته و 6 روز انجام می شود. این غربالگری تركیی از آزمایش خون و سونوگرافی است كه هر دو روش های بی خطری هستند، موافقید؟! در آزمایش خون ، دو هورمون بارداری (Free b –HCG و PAPP-A) مورد بررسی قرار می گیرد .

در سونوگرافی نیز ضخامت پوست پشت گردن جنین اندازه گیری می شود كه NT نامیده می شود.

برای تعیین ریسك ابتلا به سندرم داون، آزمایشات خون و سونوگرافی بافاكتورهای مادری مانند سن و وزن تركیب شده و با استفاده از نرم افزار معتبر نتیجه مشخص خواهد شد.

آیا سونوگرافی NT در هر مركزی قابل انجام است؟آزمایشات غربالگری چطور؟

سونوگرافی NT توسط دستگاه با كیفیت لازم و توسط یك متخصص سونوگرافی كه دارای گواهینامه NT از مراكز معتبر دنیا مثل FMF  انگلستان یا آمریكا باشد باید انجام شود زیرا خطا در اندازه گیری می تواند نتایج به دست آمده را كاملا زیر سوال ببرد. انجام آزمایشات نیز در هر آزمایشگاهی و با هر دستگاهی معتبر نمی باشد. در نرم افزار تحت لیسانس FMF انگلستان تاكید می شود كه آزمایشات حتما با دستگاه های معتبر مثل kryptor انجام شده باشد.

پس از همان ابتدا مركزی را برای انجام تست های غربالگری انتخاب كنید كه خیالتان از بابت اعتبار آزمایشات و سونوگرافی راحت باشد.

نتایج چطور گزارش خواهند شد؟

ریسك شما به صورت های زیر اعلام خواهد شد:

1. ریسک پایین (low Risk) : در صورتی که این نتیحه برای شما اعلام شود خیالتان تا حدود بسیار زیادی آسوده خواهد بود.

​2. ریسك متوسط(Intermediate Risk) : در این صورت نیاز به بررسی های بیشتر با سونوگرافی و انجام تستهای دیگر است.

3. ریسك بالا(High Risk) : حتی اگر نتیجه تست غربالگری در این گروه اعلام شود می توان امیدوار بود كه جنین شما ساالم است ، فقط بدون استرس، باید تست های CVS یا آمنیوسنتز برای شما انجام شود. آمنیوسنتز، در واقع گرفتن مقداری از مایع آمنیوتیك اطراف جنین و بررسی ژنتیكی آن است.

دقت نتایج چطور است؟

90% بارداری های همراه با سندرم داون ، نتایج غربالگری مثبت دارند یعنی از 10 بارداری همراه با سندرم داون 9 مورد آن در غربالگری ریسك بالا خواهند داشت، اما به خاطر داشته باشید كه یك غربالگری با ریسك بالا به این معنی نیست كه جنین حتما مبتلا به سندرم داون است بلكه بدین معنی است كه خطر به اندازه كافی بالا هست و شما باید ارزیابی بیشتری انجام دهید.

تنها راه قطعیت مبتلا بودن یا نبودن یك جنین به سندرم داون انجام یك تست تشخیصی مانند آمنیوسنتز یا CVS می باشد.

خوب چرا از همان ابتدا از آمنیوسنتز برای همه مادران استفاده نمی شود؟

زیرا این روش تا حدودی تهاجمی است و با ریسك سقط جنین همراه است(1%)

غربالگری سه ماهه اول چه چیزهای دیگری( غیر از داون) را بررسی می كند؟

شانس ابتلا به تریزومی 18 و 13 را نیز تعیین می كند. تریزومی 18 یك تغییر كروموزومی است كه نتیجه آن عقب ماندگی ذهنی و نقائص متعدد دیگر است. در غربالگری سه ماهه اول 90% حاملگی های همراه با تریزومی 18 نیز شناسایی می شوند.

آیا این غربالگری فقط برای زنان بالای 35 سال باید انجام شود؟

خیر! زنان بالای 35 سال دارای افزایش شانس ابتلا جنین شان به سندرم داون و تریزومی 18 می باشند، ولی بچه هایی با چنین اختلالاتی می توانند از مادرانی با هر سنی متولد شوند. در حقیقت ، 75% بچه هایی كه با سندرم داون متولد می شوند از زنان زیر 35 سال هستند زیرا عمده خانم ها در سن زیر 35 سال باردار می شوند.

آیا غربالگری سه ماهه اول برای همه خانم های باردار لازم است؟

هر مادری كه به داشتن اطلاعات بیشتری در مورد جنین خود نیاز دارد ، بهتر است غربالگری را انجام دهد به یك نكته مهم توجه كنید :

بیش از 95% بچه های دچار سندرم داون و تریزومی 18 در خانواده هایی به دنیا می آیند كه تاریخچه ای از این عوارض در آنها وجود ندارد.

در بعضی موارد ، تشخیص یك مشكل قبل از تولد منجر به انتخاب های صحیح تر در طول بارداری و تصمیم گیری های مناسب تر خواهد شد.

اگر سن مادر بالای 35 سال باشد آیا باید غربالگری سه ماهه اول را انجام دهد و یا آزمایشات تهاجمی مثل آمنیوسنتز را از همان ابتدا انجام دهد؟

بعضی زنان بالای 35 سال یك تست تهاجمی بدون داشتن هیچ تست غربالگری را انتخاب می كنند، اما دقت تست های غربالگری به حدی رسیده است كه زنان در هر سنی برای تعیین ریسك می توانند به آن اعتماد كنند.( با مشاور صحبت كنید!)

سوالات متداول

آیا آرایش در بارداری منعی ندارد؟

استفاده از لوازم آرایشی در سه ماه اول بارداری به علت تشکیل ارگان‌های مختلف و تاثیر این مواد بر جنین توصیه نمی ‌شود ،سه ماه دوم و سوم به علت آن که اعضای بدن جنین تشکیل شده و جنین در حال رشد است این تاثیر کم‌تر می‌ شود.
استفاده از لوازم آرایشی کاملا گیاهی برای جنین مشکلی ایجاد نمی‌ کند اما جیوه و الکل موجود در لوازم آرایش با مواد شیمیایی تاثیر جبران‌ناپذیری بر جنین می‌ گذارد.

رژلب :

اگر باردار هستید بهتر است از رژلب‌های حاوی مواد شیمیایی در ۴ ماه اول بارداری استفاده نکنید، زیرا بیشتر رژ لب‌های موجود در بازار حاوی سرب هستند و این ماده برای جنین خطرناک است و بدانید رژلب حتی با برندهای معروف هم حاوی فلزات سنگین هست.
در ماه‌های بعدی نیز در زمینه استفاده از لوازم آرایش احتیاط به خرج دهید مگر این که از گیاهی‌ بودنش مطمئن باشید.
ضمنا رژلب تنها از طریق خوردن وارد بدن نمی شود و از طریق پوست نیز جذب می شود و هر ماده ای که جذب پوستی داشته اشد ممکن است بر جنین اثر بگذارد.

ضد آفتاب :

برای پیشگیری از بروز و یا تشدید لک‌ در دوران بارداری ضروری است حتی‌المقدورکمتر در معرض آفتاب مستقیم قرار گیرید و هنگام انتخاب ضد آفتاب بهتر است تا جایی که ممکن است سراغ ضدآفتاب‌های شیمیایی نروید تا مواد شیمیایی کمتری جذب پوست شود و درنتیجه خطر کمتری هم متوجه جنین‌تان شود. بهترین انتخاب؛ ضدآفتاب‌های فیزیکی است که کمتر جذب پوست می‌ شوند و با فیلترهای فیزیکی درون خود از پوست در برابر آفتاب محافظت می‌ کنند .
برخی مواد آرایشی‌ حاوی مواد ضدآفتاب هستند که میزان آن به هیچ وجه برای پیشگیری یا درمان لک‌ بارداری کافی نمی باشند لذا این کرم‌ پودرها نباید جایگزین مصرف ضدآفتاب ‌های فیزیکی گردند.

رنگ مو :

تاکنون مطالعات علمی را اثبات نکرده‌ اند که مصرف رنگ مو در دوران بارداری باعث بروز مشکلات برای جنینی می شود اما بهتر است از مصرف هرنوع ماده شیمیایی قابل جذب که احتمال مضر بودن آن برای سلامت جنین وجود دارد، پرهیز شود.
از رنگ کردن موها مخصوصا رنگ ‌های تیره در سه ماهه اول و حتی سه ماهه دوم بارداری خودداری کنید زیرا مواد شیمیایی موجود در این رنگ ‌ها به ویژه پارافنیلن دی‌ آمین قابل جذب هستند و ممکن است برای جنین خطرناک باشد.بهترین روش در این دوران استفاده از های‌ لایت است که خطر تماس مواد شیمیایی رنگ با کف ‌سر بسیار کم است.
همینطور بهتر است اینکار در مکانی با تهویه خوب انجام شود و موها و پوست سر پس از استفاده از این مواد کاملا شسته شود. اگر مجبور به استفاده از رنگ مو در دوران بارداری شدید نباید در سه ماه اول باشد بلکه توصیه می‌شود رنگ مو از ماه‌های سوم به بعد و به گونه‌ای استفاده شود که کمترین اثر تماس را با پوست سر داشته باشد تا از این طریق جذب بدن نشود.

کرمها و لوسیونهاولایه بردارها :

مواد موجود در داروهای موضعی از طریق پوست جذب بدن ‌می‌شوند و اگر برای جنین مضر باشند ممکن است موجب نقایص مادرزادی جنین شوند، بنابراین بهتر است در دوران بارداری حسابی حواس‌تان به کرم‌ها و لوسیون‌های موضعی باشد مثلا کرم‏های حاوی ترتینویین که معمولا برای لایه‏برداری و جوانسازی پوست، درمان جوش‏ها و جای جوش‌ها تجویز می‏ شوند، در دوران بارداری ممنوع است چراکه به راحتی جذب پوست می‌ شوند .
مواد شیمیایی دیگری هم مانند هیدروکینون و رزورسینول که برای درمان لک به کار می‌روند، نباید در دوران بارداری مصرف شوند و از همین روست که برای خانم‌هایی که دچار لک حاملگی شده‌اند به هیچ وجه چنین کرم‌هایی تجویز نمی شود، آنها بهتر است در و ضدآفتاب‏های فیزیکی استفاده کنند.
به طور کلی کرم‏های مرطوب‏کننده معمولی دارای مواد لایه ‏بردار نیستند بنابراین استفاده از آنها مشکلی ایجاد نمی‌ کند ولی کرم‏هایی که پوست را تحریک و پوسته‏ریزی ایجاد می‌کنند و لایه‌برداری مختصری انجام می‏ دهند، ممکن است دارای میزانی ترتینویین یا رتینول باشند بنابراین بهتر است از آنها استفاده نشود.

تزریق بوتاکس و ژل :

دیده شده تزریق دوز مناسب بوتاکسی استاندارد و باکیفیت در خانمی که از بارداری خود اطلاعی نداشته، مشکلی ایجاد نکرده است. اما با این حال بهتر است ریسک نکنید و از تزریق بوتاکس یا سایر ژل‏ها، فیلرها و پرکننده‏ها در این دوران خودداری کنید.

عطر و اسپری :

استفاده از عطر و اسپری در دوران بارداری خطری جدی‌ به بار نمی‌آورد، تنها مشکل بارداری با مواد معطر این است که به دلیل حساسیت بیشتر خانم‌ها به بو‌ها در این دوران ممکن است به آنها حالت تهوع، سرگیجه و سردرد دست بدهد بنابراین اگر می‌خواهید در این دوران چنین دردسرهایی نداشته باشید بهتر است عطر و اسپری نزنید و برای رفع بوی بد قسمت‌هایی از بدن‌تان که زیاد عرق می‌کنند هر چند ساعت یک‌بار آنها را بشویید.

چند توصیه :

– برای انتخاب و استفاده از مواد آرایشی، بهداشتی و دارویی در دوران بارداری حتما با پزشک یا مامای خود مشورت کنید.
– استفاده زیاد از مواد آرایشی و بهداشتی- به‌خصوص در سه ماهه اول بارداری- اصلا به صلاح نیست، البته هنوز قطعیتی درباره میزان استفاده از این مواد وجود ندارد اما در این دوران احتیاط بیشتر شرط عقل است.
– سراغ محصولاتی بروید که برچسب مواد تشکیل‌دهنده دارند تا اگر ماده‌ای خطرساز برای جنین در آن وجود دارد از مصرف آن خودداری کنید.
– در هوای آلوده کمتر آرایش کنید.
– حتما شبها آرایشتان را بشویید.
– از مصرف مواد ارزان قیمت و لوازم آرایشی که مارک مشهوری ندارند خودداری کنید و به بر چسب شبنم بر روی این موارد توجه داشته باشید در ضمن استاندارد ،گران قیمت و مارک بودن لوازم آرایشی به معنای ایمن بودن این مواد نیست .